Co łaska

Jeden z punktów ustawy o drogach publicznych mówi jasno i klarownie: „Budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia.” Brzmi to jak idealne rozwiązanie dla Wawra. Jeden z moich byłych nauczycieli krzyknąłby pewnie w tym miejscu „aż się prosi!”, chociaż w jego przypadku najczęściej odnosiło się to do skracania wzorów chemicznych.

To przecież właśnie w naszej dzielnicy presja inwestycyjna jest ogromna, a osiedla deweloperskie rosną szybciej niż cokolwiek innego. Infrastruktura drogowa cały czas jednak niedomaga. A przecież w myśl tego niegłupiego przepisu prawnego wszędzie tam gdzie powstają nowe osiedla powinny powstawać jednocześnie adekwatne drogi, chodniki, oświetlenie, czy wodociągi i kanalizacja. Dlaczego tak się nie dzieje?

9 kwietnia br. odbyła się Komisja Inwestycjna, w ramach której wawerscy urzędnicy informowali o stosowaniu art. 16 ustawy o drogach publicznych.

Deweloperka zbyt mała?
W trakcie wsłuchiwania się w urzędniczą prezentację miałem wrażenie, że jednym z głównych problemów jest to, iż deweloperzy na terenie Wawra realizują zbyt małe inwestycje. Prezydent m.st. Warszawy wydał bowiem w 2021 roku stosowne zarządzenie (nr 1715/2021, zmodyfikowane zarządzeniem nr 1367/2023 z 2023 roku), w którym określono zasady zawierania umów określających warunki budowy lub przebudowy dróg publicznych, ale tylko dla inwestycji handlowych o powierzchni użytkowej powyżej 1000m2 i pozostałych inwestycji o powierzchni użytkowej powyżej 5000m2. W dzielnicy Wawer zdecydowana większość inwestycji niedrogowych nie przekracza takich powierzchni. To oczywiście nie oznacza, że artykułu 16 nie można stosować dla „mniejszych” inwestycji – w treści przepisu nie ma bowiem takiego ograniczenia.

Według informacji z Komisji Inwestycyjnej „najczęstszy odsetek realizowanych inwestycji drogowych przez inwestorów niedrogowych stanowią te, które swą powierzchnią użytkową stanowią zakres 500m2 – 2000m2”.

Jest lepiej?
Z informacji zaprezentowanej przez naczelnika Wydziału Infrastruktury wynika, że w latach 2021 -2026 (do 31 marca br.) podpisano 157 umów z tzw. inwestorami niedrogowymi (choć liczba ta nie do końca zgadzała się z zaprezentowanym na slajdzie wykresem, na którym można było doliczyć się ponad 160 takich umów), co przyniosło dzielnicy ponad 4 mln 43 tys. zł. Wygląda to zatem nieco lepiej, biorąc pod uwagę, że w latach 2014-2020 podpisano tylko 3 takie umowy. Szkoda zatem, że z artykułu 16 nie zaczęto w dzielnicy Wawer korzystać wcześniej, przecież ustawa o drogach publicznych pochodzi z 1985 roku.
Zresztą prezentowanie liczby tego rodzaju umów bez odniesienia do liczby wydanych decyzji budowlanych jest troche niepełne. A samych decyzji o warunkach zabudowy i o pozwoleniu na budowę wydawanych jest w Wawrze ponad setka tylko w ciągu jednego miesiąca. 157 umów w ciągu niespełna 5 lat nie robi zatem wrażenia.

Niebezpieczna uznaniowość
Nie do końca zrozumiałe jest też to, czy każda z tych umów rzeczywiście dotyczy artykułu 16. Nie poznaliśmy bowiem szczegółów tego urzędniczego zachęcania inwestorów do partycypowania w kosztach budowy lub przebudowy dróg. Nie wiemy zatem w jaki sposób dzielnica selekcjonuje inwestorów do realizacji inwestycji drogowych i jak określa ich zakres zaangażowania? Wygląda na to, że inwestorzy są do tego namawiani na zasadzie „co łaska”, bo realizują czasem nawet takie przebudowy, które w ogóle nie są związane z ich inwestycjami mieszkaniowymi, a owo zaangażowanie nie wynika z zapisów decyzji o warunkach zabudowy czy pozwoleń na budowę. Wsród tych 157 umów są też zatem na przykład takie, w których deweloper został poproszony o remont niewielkiego odcinka chodnika kilka kilometrów od swojej inwestycji. To nie ma przecież nic wspólnego z artykułem 16.
Ponadto, z jednej strony uzyskaliśmy informację, że wszystkie inwestycje na terenie Wawra są rozpatrywane pod kątem artykułu 16, ale przy pisemnych pytaniach o konkretne inwestycje pada odpowiedź, że umowa nie została podpisana, bo inwestor nie złożył stosownego wniosku (vide odpowiedż z dnia 15 maja br. na zapytanie nr 173 radnej Olgi Pasierbskiej). Jak to zatem działa? Kto, od kogo i czego ma tutaj wymagać? Jeśli tego rodzaju procedury nie są precyzyjnie określone, a na to tutaj wygląda, oznacza to uznaniowość, a uznaniowość prowadzi do tych najgorszych patologii jakie można sobie wyobrazić na styku biznesu i urzędu.

W pewnym momencie ze strony naczelnika Wydziału Infrastruktury padły nawet słowa, iż w dzielnicy Wawer nie ma takich inwestycji, które wymagałyby przebudowy drogi, ale przy pomocy burmistrza wycofano się z tego stwierdzenia.

Prezentacja na Komisji Inwestycyjnej o artykule 16 zamiast szczegółowo wyjaśnić procedurę obowiązując w tym zakresie w dzielnicowym urzędzie, unaoczniła jak bardzo nieprzejrzysty jest to proces. Mam wrażenie, że urzędnicy chcieli się tylko pochwalić tym, iż podpisali około 157 umów w ciągu ostatnich 5 lat.

Tajna prezentacja
Czekałem na publikację tego artykułu do momentu otrzymania prezentacji przedstawionej na kwietniowym posiedzeniu Komisji Inwestycyjnej. Standardem powinno być to, że wszelkie materiały prezentowane w ramach publicznych posiedzeń komisji lub dzielnicowej sesji powinny być udostępniane natychmiast, a nawet przed ich zaprezentowaniem. Za każdym razem trzeba jednak o to oddzielnie poprosić, a w tym przypadku, mimo niespełna dwumiesięcznego oczekiwania i wielektrotnych przypomnień, rzeczonej prezentacji nie otrzymałem. To też z pewnościa nie ma żadnego związku z transparentnością działań urzędu.

Tajne umowy?
W czasie posiedzenia komisji burmistrz zapewniał także, że wszystkie umowy dotyczące artykułu 16-go ustawy o drogach są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej m.st. Warszawy. Być może rzeczywiście tak jest, ale mimo kilkugodzinnych poszukiwań nie udało mi się ich odnaleźć. Nie udało mi się także skontaktować telefonicznie w tej sprawie z naczelnikiem Wydziału Infrastuktury (pisał, że oddzwoni, ale nie oddzwonił), czy rzecznikiem prasowym dzielnicy. Poprosiłem poprzez formalne zapytanie radnego o wskazanie miejsca publikacji tych umów.

Ciąg dalszy tego tematu musi nastąpić.