Witaj szkoło! Na drugą zmianę.
Kiedy dzieci posmutniały, a na twarzach rodziców widać już ulgę i coraz częstszy uśmiech, zaś w domu padło sakramentalne „podpisz zeszyty”, oznacza to jedno: wakacje już za nami i weszliśmy w nowy rok szkolny. Nie wszystkim jest jednak do śmiechu po zerknięciu na plan lekcji. Do naszej redakcji zgłosili się oburzeni rodzice informujący, iż zdarza się, że uczniowie z klas 1-3 mają zajęcia do wieczora. Postanowiliśmy to sprawdzić.
Niedotrzymana obietnica
Nauka do późnych godzin popołudniowych od zawsze budziła kontrowersje. Chodzi tu przede wszystkim o kwestie samej efektywności nauki, związane ze zmęczeniem dzieci i ich możliwościami poznawczymi o późnej porze. Druga zmiana to jednak także problem logistyczny i duże utrudnienie dla rodzin. Późne kończenie lekcji oznacza bowiem nie tylko późniejszy powrót do domu, czy spędzanie w szkole znacznej części dnia, ale również mniej czasu na odpoczynek, zabawę, zajęcia dodatkowe czy zwykłe życie rodzinne. Czy naprawdę tak powinna wyglądać organizacja nauki najmłodszych uczniów, takich jak siedmio-, czy ośmiolatkowie?
Całkowite wyeliminowanie dwuzmianowości w polskich szkołach zapowiedziane było w ramach tzw. „100 konkretów” rządzącej obecnie w Polsce koalicji. Obietnica brzmiała: „W ciągu pierwszych 100 dni rozpoczniemy proces przechodzenia polskiej edukacji na system 1 zmianowy. Od 1 września 2025 wszystkie polskie szkoły podstawowe będą działały w takim systemie.” Dziś rządzący nie biorą tego na poważnie i czekają aż problem rozwiąże się sam wskutek zmian demograficznych. Rzeczywiście dzieci rodzi się coraz mniej, ale czy aby na pewno problem zniknie w takich dużych ośrodkach miejskich jak Warszawa?
Kto rano, kto po południu?
Sprawdziliśmy jak to obecnie wygląda w dwunastu publicznych szkołach podstawowych w Wawrze, pytając je bezpośrednio o liczbę uczniów i zmianowość. Niestety nie wszystkie szkoły nam na to zapytanie odpowiedziały, przez co nie prezentujemy zbiorczej tabelki z tymi danymi. Na podstawie informacji, które otrzymaliśmy wynika, że wiele szkół rzeczywiście w planie lekcji przewiduje dwie zmiany. Lekcje najczęściej kończą się wtedy do 16:30, chociaż w przypadku Szkoły Podstawowej nr 109 im. Batalionów Chłopskkich w osiedlu Zerzeń lekcje kończą się nawet o 17:15. Wszystkie szkoły są oczywiście wypełnione w pełni i nigdzie nie jest tak, że jakaś sala lekcyjna pozostaje niewykorzystana.
Wawer rośnie
Dzielnica Wawer jest aktualnie jedną z tych o największym wzroście liczby mieszkańców. W ciągu dekady ludność Wawra wzrosła o ponad 22 proc. – z niespełna 74 tysięcy mieszkańców w 2015 roku do ponad 90,5 tysiąca na koniec 2025 roku. Jeszcze szybciej rosła liczba dzieci – grupa mieszkańców w wieku 0–14 lat zwiększyła się w tym czasie o 25,5 proc. Tylko za ostatni rok liczba mieszkańców Wawra wzrosła o niespełna tysiąc osób (źródło: Bank Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego).
Potencjał do wzrostu liczby mieszkańców w tej największej obszarowo warszawskiej dzielnicy jest zresztą cały czas bardzo duży – wystarczy się rozejrzeć i zauważyć jako wiele nowych inwestycji realizowanych jest w Wawrze.
Biorąc pod uwagę zwiększającą sie liczbę mieszkających w Wawrze rodzin, bez rozbudowy infrastruktury oświatowej lepiej nie będzie, a w szkołach podstawowych w dalszym ciągu będzie tłoczno.

Więcej mieszkańców, więcej uczniów
Ostatnią wybudowaną szkołą na terenie Wawra jest Szkoła Podstawowa nr 404 im. Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy przy ul. Cyklamenów – uruchomiona została wraz z nowym rokiem szkolnym w dniu 1 września 2021 roku. Obecnie w ramach 39 oddziałów uczęszcza do tej szkoły 1016 uczniów.
Na podstawie raportów na temat stanu realizacji zadań oświatowych, które organ prowadzący przygotowuje zgodnie z prawem oświatowym rokrocznie, wiemy, że w tym właśnie roku szkolnym (2021/2022) w 12-tu szkołach podstawowych w Wawrze uczyło się w 284 oddziałach 6415 uczniów. W roku szkolnym 2024/2025 (ostatni rok szkolny, za który dostępny jest ten raport) liczba oddziałów wynosiła już 298, a liczba uczniów 6981 uczniów. W bieżącym roku szkolnym uczniów może być jeszcze więcej, ale nawet z tych dostępnych dla nas danych (pomiędzy 2021 a 2025 rokiem) jest to wzrost o ponad 500 uczniów. Najwyższy już czas planować nową szkołę podstawową w dzielnicy Wawer.



Mapka prezentuje tylko tzw. szkoły rejonowe, których w Wawrze mamy 12, gdyby to były wszystkie podstawówki to faktycznie byłby słabo. Faktyczne w 2026 na terenie dzielnicy mamy aż 32 stacjonarne szkoły podstawowe. Dodatkowo coraz popularniejsze jest nauczanie domowe, szkoły w chmurze, zdalne, wirtualne…
32 podstawówki na 90 tysięcy mieszkańców to bardzo wysoki wskaźnik dostępności w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Biorąc pod uwagę marne wyniki rekrutacji do przedszkoli, budowanie nowych szkół nie ma raczej sensu. Sama budowa to połowa problemu, trzeba jeszcze skompletować grono pedagogiczne, co w wielu miejscach w Polsce okazywało się niezmiernie trudne.
Z drugiej strony płacimy podatki i to Państwo i samorząd powinny zorganizować naszym dzieciom dostęp do edukacji. Skoro w publicznych szkołach jest tak ciasno, to znaczy, że jest zapotrzebowanie – nie każdy przecież chce i może płacić za prywatną edukację.
Chyba lepiej dołożyć moduł do istniejącej szkoły niż budować nową. Za parę lat obserwowany w przedszkolach niż demograficzny trafi do szkół podstawowych i problem się rozwiąże. Wiadomo mniej więcej ile miastu zajmie budowa (planowanie i zbieranie pieniędzy zajmie ze 3 lata, przetargi i budowa – kolejne trzy, no i ze dwa lata na poślizg – w sumie 8 lat). Miasto wybudowałoby nową szkołę akurat w czasie kiedy stanie się zbędna.
Tak było z przedszkolami, 10 lat temu były przepełnione, ruszył program budowy, okazał się sukcesem, wydano miliony. Następnie uruchomiono program likwidacji przedszkoli, bo nie ma już dzieci. W ciągu ostatnich 3 lat, w Warszawie, liczba dzieci w wieku przedszkolnym spadła o ponad 10 000. Już obecnie mamy tysiące wolnych miejsc w przedszkolach. W tym roku podjęto decyzje o likwidacji 6 przedszkoli publicznych. Lista placówek do wygaszenia rośnie.
Po co zatem dzielnica buduje kolejne przedszkole w Parku Aktywności przy Węglarskiej, skoro tak marne są wyniki rekrutacji do przedszkoli, a lista placówek do wygaszenia rośnie..?
Gdzie dostawić moduł np.w SP 128 ?
Może lepiej pochylić się nad rejonizacją?