Witaj szkoło! Na drugą zmianę.

Kiedy dzieci posmutniały, a na twarzach rodziców widać już ulgę i coraz częstszy uśmiech, zaś w domu padło sakramentalne „podpisz zeszyty”, oznacza to jedno: wakacje już za nami i weszliśmy w nowy rok szkolny. Nie wszystkim jest jednak do śmiechu po zerknięciu na plan lekcji. Do naszej redakcji zgłosili się oburzeni rodzice informujący, iż zdarza się, że uczniowie z klas 1-3 mają zajęcia do wieczora. Postanowiliśmy to sprawdzić.

Niedotrzymana obietnica
Nauka do późnych godzin popołudniowych od zawsze budziła kontrowersje. Chodzi tu przede wszystkim o kwestie samej efektywności nauki, związane ze zmęczeniem dzieci i ich możliwościami poznawczymi o późnej porze. Druga zmiana to jednak także problem logistyczny i duże utrudnienie dla rodzin. Późne kończenie lekcji oznacza bowiem nie tylko późniejszy powrót do domu, czy spędzanie w szkole znacznej części dnia, ale również mniej czasu na odpoczynek, zabawę, zajęcia dodatkowe czy zwykłe życie rodzinne. Czy naprawdę tak powinna wyglądać organizacja nauki najmłodszych uczniów, takich jak siedmio-, czy ośmiolatkowie?

Całkowite wyeliminowanie dwuzmianowości w polskich szkołach zapowiedziane było w ramach tzw. „100 konkretów” rządzącej obecnie w Polsce koalicji. Obietnica brzmiała: „W ciągu pierwszych 100 dni rozpoczniemy proces przechodzenia polskiej edukacji na system 1 zmianowy. Od 1 września 2025 wszystkie polskie szkoły podstawowe będą działały w takim systemie.” Dziś rządzący nie biorą tego na poważnie i czekają aż problem rozwiąże się sam wskutek zmian demograficznych. Rzeczywiście dzieci rodzi się coraz mniej, ale czy aby na pewno problem zniknie w takich dużych ośrodkach miejskich jak Warszawa?

Kto rano, kto po południu?
Sprawdziliśmy jak to obecnie wygląda w dwunastu publicznych szkołach podstawowych w Wawrze, pytając je bezpośrednio o liczbę uczniów i zmianowość. Niestety nie wszystkie szkoły nam na to zapytanie odpowiedziały, przez co nie prezentujemy zbiorczej tabelki z tymi danymi. Na podstawie informacji, które otrzymaliśmy wynika, że wiele szkół rzeczywiście w planie lekcji przewiduje dwie zmiany. Lekcje najczęściej kończą się wtedy do 16:30, chociaż w przypadku Szkoły Podstawowej nr 109 im. Batalionów Chłopskkich w osiedlu Zerzeń lekcje kończą się nawet o 17:15. Wszystkie szkoły są oczywiście wypełnione w pełni i nigdzie nie jest tak, że jakaś sala lekcyjna pozostaje niewykorzystana.

Wawer rośnie
Dzielnica Wawer jest aktualnie jedną z tych o największym wzroście liczby mieszkańców. W ciągu dekady ludność Wawra wzrosła o ponad 22 proc. – z niespełna 74 tysięcy mieszkańców w 2015 roku do ponad 90,5 tysiąca na koniec 2025 roku. Jeszcze szybciej rosła liczba dzieci – grupa mieszkańców w wieku 0–14 lat zwiększyła się w tym czasie o 25,5 proc. Tylko za ostatni rok liczba mieszkańców Wawra wzrosła o niespełna tysiąc osób (źródło: Bank Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego).
Potencjał do wzrostu liczby mieszkańców w tej największej obszarowo warszawskiej dzielnicy jest zresztą cały czas bardzo duży – wystarczy się rozejrzeć i zauważyć jako wiele nowych inwestycji realizowanych jest w Wawrze.

Biorąc pod uwagę zwiększającą sie liczbę mieszkających w Wawrze rodzin, bez rozbudowy infrastruktury oświatowej lepiej nie będzie, a w szkołach podstawowych w dalszym ciągu będzie tłoczno.

Obwody publicznych szkół podstawowych w dzielnicy Wawer. Źródło: mapa.um.warszawa.pl

Więcej mieszkańców, więcej uczniów
Ostatnią wybudowaną szkołą na terenie Wawra jest Szkoła Podstawowa nr 404 im. Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy przy ul. Cyklamenów – uruchomiona została wraz z nowym rokiem szkolnym w dniu 1 września 2021 roku. Obecnie w ramach 39 oddziałów uczęszcza do tej szkoły 1016 uczniów.
Na podstawie raportów na temat stanu realizacji zadań oświatowych, które organ prowadzący przygotowuje zgodnie z prawem oświatowym rokrocznie, wiemy, że w tym właśnie roku szkolnym (2021/2022) w 12-tu szkołach podstawowych w Wawrze uczyło się w 284 oddziałach 6415 uczniów. W roku szkolnym 2024/2025 (ostatni rok szkolny, za który dostępny jest ten raport) liczba oddziałów wynosiła już 298, a liczba uczniów 6981 uczniów. W bieżącym roku szkolnym uczniów może być jeszcze więcej, ale nawet z tych dostępnych dla nas danych (pomiędzy 2021 a 2025 rokiem) jest to wzrost o ponad 500 uczniów. Najwyższy już czas planować nową szkołę podstawową w dzielnicy Wawer.

Budowa Szkoły Podstawowej nr 404 przy ul. Cyklamenów w 2019 roku. Fot. R. Czerwonka