Historia komunikacji miejskiej w Wawrze

Początkiem komunikacji zbiorowej na terenie dzisiejszej dzielnicy Wawer było uruchomienie 17 sierpnia 1877 r. Kolei Nadwiślańskiej. Początkowo była to linia szerokotorowa, po I wojnie światowej została przebudowana na linię normalnotorową, a w 1936 r. została zelektryfikowana.

Kolejnym krokiem rozwoju komunikacji miejskiej na tym obszarze było uruchomienie 4 stycznia 1901 r. Kolejki Wąskotorowej. Początkowo linia kończyła swój bieg na stacji Wawer, ale od 16 kwietnia 1914 r. linia została wydłużona do Karczewa. Linia wąskotorowa zaczynała się w Jabłonnie, przebiegała przez obecną Białołękę, Pragę Północ, Kamionek, Grochów, Wawer, Józefów i Otwock, docierając do Karczewa. Na terenie Wawra ciuchcia przemierzała między innymi ulicami Mrówczą i Mozaikową. Do dziś istnieją dawne budynki stacyjne w Wawrze, w Międzylesiu i w Falenicy. Ostatecznie na terenie Wawra wąskotorówka została zlikwidowana 1 lipca 1952 r.

Zlikwidowaną linię wąskotorową częściowo zastąpiła autobusowa linia nr 115, która 24 września 1952 r. została wydłużona do rejonów obecnego wiaduktu nad linią kolejową numer 7 do Otwocka. Kursowała wtedy z rejonów obecnej pętli Wiatraczna. W 1954 r. linia 115 została wydłużona do skrzyżowania ulic Czecha i Kajki, w 1960 roku do Kina „Wrzos”, w 1969 roku do ulicy Bursztynowej, a w 1977 r. do obecnej pętli Międzylesie. W 1995 linia została skierowana przez osiedle Marysin, w 1997 r. została wydłużona do pętli Aleksandrów. Od 2013 r. linia 115, po wchłonięciu uruchomionej na krótko linii 215, kursuje z Mokrego Ługu w Rembertowie do Aleksandrowa w Wawrze.

Drugą linią autobusową, która trafiła do Wawra, była linia 113. Linia ta została uruchomiona 15 kwietnia 1953 r. na trasie Plac Trzech Krzyży – osiedle Las. Jeszcze w tym samym roku linia 113 została wydłużona do pętli Falenica, w 1958 r. docierała już na pętlę Błota, a od 1 lipca 1967 r. kursowała z Błot, między innymi ulicą Trakt Lubelski, do pętli Wiatraczna. 1 marca 1993 roku linię 113 zastąpiła wydłużona linia 702 kursująca z pętli Falenica do pętli Wiatraczna.

Trzecia linia autobusowa w Wawrze została uruchomiona 20 stycznia 1957 r. Była to linia nr 137 kursująca z pętli Marysin na plac Szembeka. W 1960 r. została ona wydłużona do pętli Wesoła (Zielona), a w 1965 roku do pętli Wiatraczna. Linia została zlikwidowana 17 września 2007 r., zmieniając się w linię nr 315, wchłoniętą następnie przez linię 173.

Pierwszą linią autobusową przyspieszoną w Wawrze była linia C. Popularna C-etka zawracała w rejonie obecnego wiaduktu na ulicy Płowieckiej, od 1959 roku przy PKP Międzylesie, a w 1964 roku została wydłużona do przystanku PKP Radość, by w 1965 roku trafić na stałe na pętlę Falenica. 1 października 1993 r. linia C została przekształcona w linię nr 521. W latach 1965–1982 istniała skrócona wersja linii C tzw. linia C-bis kursująca z pętli za bazarem w Radości.

Piąta linia autobusowa w Wawrze została uruchomiona 30 października 1958 r. Była to linia 146, która kursuje do dziś na podobnej trasie tj. z Dworca Wschodniego do pętli Falenica.

W 1959 r. uruchomiona została linia 147 pomiędzy pętlą Zerzeń a okolicą Dworca Wschodniego. W 1979 r. została ona połączona z linią 156 na trasie z Wiśniowej Góry przez Zerzeń do Dworca Wschodniego. 29 października 2016 r. linia 147 została wydłużona do Osiedla Stara Miłosna.

Wspomniana linia 156 uruchomiona została 21 listopada 1962 r. z pętli Wiśniowa Góra do pętli PKP Międzylesie.

16 lutego 1964 r. uruchomiona została linia przyspieszona F z Woli do pętli przy skrzyżowaniu ulic Czecha z Kajki. W 1993 roku linia F została przekształcona w linię 518 , a od 1995 w linię 125.

Autobus linii “F” na ul. Kajki przy skrzyżowaniu z ulicą Czecha – lata 60-te.

3 listopada 1965 r. uruchomiona została linia 161 na trasie z pętli przy cmentarzu na ulicy Izbickiej do skrzyżowania ulic Panny Wodnej z Zasadową. W 1971 linia ta została przedłużona do ulicy Przewodowej, w 1976 r. do pętli Falenica, w 1979 linia pojechała przez ulicę Olecką oraz przez ulice po wschodniej stronie Falenicy, w 1995 roku linia na dwa lata trafiła do pętli Aleksandrów, w 1997 roku linia trafiła na pętlę Błota, a w 2009 roku ponownie została skrócona do pętli przy ulicy Oleckiej.

23 lipca 1974 r. linia J została wydłużona z osiedla Chomiczówka do pętli Marysin. W 1993 linia ta została przekształcona w linię 520.

W 1974 r. powstała linia 186 kursująca tylko po osiedlu Falenica po obu stronach torów. Zlikwidowana została w 1979 roku. Ponownie uruchomiono ją w 1986 roku na trasie z Marysina przez ulicę Ostrobramską do pętli Wiatraczna. W 1991 r. linia 186 została połączona z linią 141, w 1992 roku po przyłączeniu Aleksandrowa do Warszawy linia ta przez trzy lata kursowała na trasie z Aleksandrowa do pętli Falenica.

27 października 2002 r. uruchomiona została linia 173 z Marysina do Starej Miłosnej. W 2004 r. przedłużona została do ronda Wiatraczna, w 2013 r. do Dworca Wschodniego, a w 2016 r. połączyła się z linią 315.

1 grudnia 2005 została uruchomiona linia 305 do przychodni na ulicy Józefa Strusia z pętli Falenica przez osiedle Zerzeń i Marysin.

1 października 2009 r. uruchomiona została linia 213, a 19 maja 2013 r. linia 219 – linie kursujące z Gocławia przez ulice Kadetów, Lucerny i Mrówczą do pętli Błota i PKP Radość.

1 października 2010 r. do Marysina wydłużona została linia 401 na długiej trasie z dzielnicy Ursus. 18 stycznia 2016 r. linia 401 została podzielona dwie linie: 401 i 402. Do Marysina trafiła linia 402 z pętli PKP Służewiec.

W historii komunikacji miejskiej Wawra powstawały jeszcze linie podmiejskie do Wiązowny, Halinowa, Józefowa, Otwocka i jeszcze pozawarszawskiego Aleksandrowa. Oddzielną ciekawą kwestią jest też powstawanie autobusowych linii nocnych na tym terenie.

Dzisiaj w dzielnicy Wawer kursuje 27 linii dziennych i 8 linii nocnych. Z uwagi na dużą rozległość Wawra dostępność komunikacji miejskiej jest jednak ciągle niewystarczająca, a zmiany tras i rozkładów jazdy nie nadążają za szybko rozbudowującą się dzielnicą.

3 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *